X
Rewolucja cyfrowa a prawo karne – obrona mojego doktoratu
Filozofia, Prawo, Technologie

Rewolucja cyfrowa a prawo karne – obrona mojego doktoratu

18 września 2018 0

Czytelnicy bloga pewnie odnotowali mniejszą moją aktywność w tym miejscu, nie oznacza ona jednak – w żadnym wypadku –  braku mojego zainteresowania tematyką, czy też pomysłów na kolejne wpisy. Jest wręcz przeciwnie, a za rzadszym publikowaniem stała dość prozaiczna przyczyna – pisałem doktorat. W samo południe 17 września 2018 r., w pięknym budynku Collegium Novum na Uniwersytecie Jagiellońskim odbyła się jego obrona. Praca została napisana w Katedrze Prawa Karnego UJ i nosi tytuł „Wpływ rewolucji cyfrowej na podstawy odpowiedzialności karnej i wymiar kary”.

41500638_2064563596909665_7083370462402576384_o

 

Profesor Michał Heller na jednym ze spotkań opowiadał kiedyś, w jaki sposób wybiera książki do przeczytania. Zgodnie z wersją, którą zapamiętałem, podchodzi do póki, wybiera jakąś i otwiera na pierwszej stronie. Czyta pierwsze zdanie i na tej podstawie decyduje o tym, czy ją kupi. Mówił, że aby książka go do siebie przekonała, musi go zainteresować właśnie w pierwszych słowach. Mając to z tyłu głowy zależało mi na tym, aby tak właśnie było w przypadku mojej pracy, która zaczyna się następująco:

 

„Kiedy patrzymy w nocy na gwiaździste niebo, wydaje się nam, że obserwujemy rzeczywistość, naprawdę jednak spoglądamy na światło oddalonych od nas miliony lat świetlnych gwiazd, części z nich może już tam nie być. Patrzymy więc w istocie na historyczny obraz, nie uświadamiając sobie, że może być on już nieaktualny. Podobnie może być z rzeczywistością, która została opisana w kodeksie karnym. Regulacje oddają pewien stan stosunków społecznych, które mogą już nie mieć odzwierciedlenia w obecnym społeczeństwie.”

 

W doktoracie przyjmuję, że za konkretnymi regulacjami kodeksowymi znajdują się założenia co do świata, jaki otaczał projektodawców – również związanych z technologią. Gdy ten świat zmienia się, to prawo może stać się nieaktualne. Jego stosowanie prowadzić zaś może do niesprawiedliwych lub nieskutecznych rozstrzygnięć.

 

Obrona mojego doktoratu, zdj. Paulina Pidzik

Obrona mojego doktoratu, zdj. Paulina Pidzik

 

W pracy poruszam takie tematy jak odpowiedzialność karna za decyzje autonomicznych robotów, kwestie etyki maszyn, narzędzia predykcyjne w dobie Big Data, dozór elektroniczny, kwestie popełniania przestępstw w Internecie jak i wiele innych.

 

Dochodzę jednak do wniosku, że z racji na to, iż prędkość rozwoju technologii przebiega wykładniczo, problemy związane z rewolucją cyfrową również będą się mnożyły. Nawet rozwiązanie ich wszystkich, może być sukcesem jedynie chwilowym. Nie chciałem zostawiać czytelnika w poczuciu pesymizmu. W ostatniej części pracy prowadzę więc bardziej generalne rozważania i proponuję model wykładni prawa w dobie rewolucji cyfrowej. Jej stosowanie pozwoli na szybsze dostrzeżenie problemów i na dostosowanie prawa do zmieniającej się rzeczywistości.